informatiestandaarden - Gebruikersbijdragen [nl]

Bbs:V0.4.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-12-08T11:25:53Z

Wai-Lam Wong: Nieuwe 0.4.0 pagina aangemaakt

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp (FO) is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is. Aan dit FO kunnen geen rechten worden ontleend. Dit FO is geldig tot 30 september 2022.}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.4.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen radiologische onderzoeken uit zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een radioloog of behandelend arts in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard beschrijft de informatiebehoefte van de functionele eisen voor de tijdlijn van in Nederland uitgevoerde radiologische onderzoeken. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in de functionele vereisten voor de landelijke beschikbaarheid radiologische onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Landelijke beschikbaarheid radiologische beelden voor zorgverlener en patiënt: functionele vereisten]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties, NEN en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.zorginzicht.nl/kwaliteitsinstrumenten Kwaliteitsstandaard op ZIN (nog niet gepubliseerd)]</ref> en de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> van de NVvR.

De kwaliteitsstandaard beschrijft het radiologisch proces als volgt:

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

Om elke processtap goed, veilig en verantwoord te laten plaatsvinden is het voor patiënt, behandelend arts, laborant en radioloog essentieel dat alle eerder intern en/of extern vervaardigde radiologische onderzoeken optimaal geïntegreerd, gelijktijdig en in gelijk format beschikbaar zijn in de eigen werkomgeving. Dit is de tijdlijn radiologische onderzoeken die zowel tot stand komt als wordt gebruikt en aangevuld tijdens het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset<ref name="dataset">[https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/dataset.html ART-DECOR Dataset]</ref> voor de gegevensuitwisselingen die voortvloeien uit het raadplegen van externe onderzoeken binnen het radiologisch zorgproces.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
De volgende generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft de NEN norm Beeldbeschikbaarheid een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm">[https://www.nen.nl NEN norm Beeldbeschikbaarheid]</ref>

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Concept Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.4.0
| style="background-color: white;"| 8 december 2022
| style="background-color: white;"| Tweede conceptversie voor consultatie
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.4.0
| style="background-color: white;"|8 december 2022
| style="background-color: white;"| Tweede conceptversie voor consultatie
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-11T13:09:05Z

Wai-Lam Wong: Wijzigingen obv interne review

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp (FO) is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is. Aan dit FO kunnen geen rechten worden ontleend. Dit FO is geldig tot 30 september 2022.}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen radiologische onderzoeken uit zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een radioloog of behandelend arts in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard beschrijft de informatiebehoefte van de functionele eisen voor de tijdlijn van in Nederland uitgevoerde radiologische onderzoeken. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in de functionele vereisten voor de landelijke beschikbaarheid radiologische onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Landelijke beschikbaarheid radiologische beelden voor zorgverlener en patiënt: functionele vereisten]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties, NEN en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.zorginzicht.nl/kwaliteitsinstrumenten Kwaliteitsstandaard op ZIN (nog niet gepubliseerd)]</ref> en de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> van de NVvR.

De kwaliteitsstandaard beschrijft het radiologisch proces als volgt:

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

Om elke processtap goed, veilig en verantwoord te laten plaatsvinden is het voor patiënt, behandelend arts, laborant en radioloog essentieel dat alle eerder intern en/of extern vervaardigde radiologische onderzoeken optimaal geïntegreerd, gelijktijdig en in gelijk format beschikbaar zijn in de eigen werkomgeving. Dit is de tijdlijn radiologische onderzoeken die zowel tot stand komt als wordt gebruikt en aangevuld tijdens het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset<ref name="dataset">[https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/dataset.html ART-DECOR Dataset]</ref> voor de gegevensuitwisselingen die voortvloeien uit het raadplegen van externe onderzoeken binnen het radiologisch zorgproces.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
De volgende generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm">[https://www.nen.nl NEN norm Beeldbeschikbaarheid]</ref>
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in [https://decor.nictiz.nl/pub/bbs/bbs-html-20220711T133107/scenarios.html ART-DECOR].
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Concept Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.3.0
| style="background-color: white;"| 7 juli 2022
| style="background-color: white;"| Eerste conceptversie voor consultatie
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.3.0
| style="background-color: white;"|11 juli 2022
| style="background-color: white;"| Eerste conceptversie voor consultatie
|}

=Referenties=
<references />

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-11T12:37:06Z

Wai-Lam Wong: Wijzigingen obv interne review

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR en maakt gebruik van [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020.

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
Geen concept versie


===Actueel===
Geen gepubliceerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
*[[bbs:V0.3.0_Concept_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V0.3.0]]

===Actueel===
Geen gepubliseerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resulteert niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuw versienummer en indien het functioneel ontwerp gelijk blijft, behoudt deze het versienummer. Mocht het functioneel ontwerp aangepast worden, dan krijgt deze een nieuw versienummer, waarbij deze niet noodzakelijkerwijs gelijke tred houdt met het versienummer van de informatiestandaard.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-11T11:10:37Z

Wai-Lam Wong: Wijzigingen obv interne review

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR en maakt gebruik van [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020.

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
Geen concept versie


===Actueel===
Geen gepubliceerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
*[[bbs:V0.3.0_Concept_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V0.3.0]]

===Actueel===
Geen gepubliseerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resulteert niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuwe versie en de versie van het functionele ontwerp blijft gelijk.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

We helpen u ook graag met de implementatie, dus meldt u graag aan vóór de implementatie.

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-11T09:05:39Z

Wai-Lam Wong: Wijzigingen obv interne review deel 1

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard beschrijft de informatiebehoefte van de functionele eisen voor de tijdlijn van radiologische onderzoeken. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.zorginzicht.nl/kwaliteitsinstrumenten Kwaliteitsstandaard op ZIN (nog niet gepubliseerd)]</ref> en de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> van de NVvR.

De kwaliteitsstandaard beschrijft het radiologisch proces als volgt:

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

Om elke processtap goed, veilig en verantwoord te laten plaatsvinden is het voor patiënt, behandelend arts, laborant en radioloog essentieel dat alle eerder intern en/of extern vervaardigde radiologische onderzoeken optimaal geïntegreerd, gelijktijdig en in gelijk format beschikbaar zijn in de eigen werkomgeving. Dit is de tijdlijn radiologische onderzoeken die zowel tot stand komt als wordt gebruikt en aangevuld tijdens het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor de gegevensuitwisselingen die voortvloeien uit het raadplegen van externe onderzoeken binnen het radiologisch zorgproces.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm">[https://www.nen.nl NEN norm Beeldbeschikbaarheid]</ref>
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Concept Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.3.0
| style="background-color: white;"| 7 juli 2022
| style="background-color: white;"| Eerste conceptversie voor consultatie
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.3.0
| style="background-color: white;"|7 juli 2022
| style="background-color: white;"| Eerste conceptversie voor consultatie
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-11T08:20:00Z

Wai-Lam Wong: alles weggehaald

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T14:02:19Z

Wai-Lam Wong: /* Informatiestandaard */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gebaseerd op [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020. (De daadwerkelijke uitwisseling vindt plaats door middel van ''IHE-profielen''.)

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
Geen concept versie


===Actueel===
Geen gepubliceerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
*[[bbs:V0.3.0_Concept_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V0.3.0]]

===Actueel===
Geen gepubliseerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resultaat niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuwe versie en de versie van het functionele ontwerp blijft gelijk.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

We helpen u ook graag met de implementatie, dus meldt u graag aan vóór de implementatie.

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:49:40Z

Wai-Lam Wong: Paginahistorie en release notes geupdate

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm">[https://www.nen.nl NEN norm Beeldbeschikbaarheid]</ref>
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Concept Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.3.0
| style="background-color: white;"| 7 juli 2022
| style="background-color: white;"| Eerste conceptversie voor consultatie
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.3.0
| style="background-color: white;"|7 juli 2022
| style="background-color: white;"| Eerste conceptversie voor consultatie
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:46:48Z

Wai-Lam Wong: NEN referentie gefixed

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm">[https://www.nen.nl NEN norm Beeldbeschikbaarheid]</ref>
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:45:43Z

Wai-Lam Wong:

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm">[https://www.nen.nl]</ref>
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:44:19Z

Wai-Lam Wong: Referentie naar NEN gefixed

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm">[https://www.nen.nl]</>
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:41:23Z

Wai-Lam Wong:

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan deze ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:38:04Z

Wai-Lam Wong:

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan het ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
{{IssueBox|'''Use case PUSH wordt beschreven in NEN norm maar is nog niet opgenomen in kwaliteitsstandaard. Zo lang deze use case geen onderdeel is van de kwaliteitsstandaard kan het ook geen onderdeel zijn van de informatiestandaard.'''}}
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:30:53Z

Wai-Lam Wong: /* Concept */ link naar versie -0.3.0 opgenomen

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gebaseerd op [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020. (De daadwerkelijke uitwisseling vindt plaats door middel van ''IHE-profielen''.)

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
In consultatie
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden/beeldbeschikbaarheid/release-1-0-0 Informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]

===Actueel===
Geen gepubliceerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
*[[bbs:V0.3.0_Concept_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V0.3.0]]

===Actueel===
Geen gepubliseerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resultaat niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuwe versie en de versie van het functionele ontwerp blijft gelijk.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

We helpen u ook graag met de implementatie, dus meldt u graag aan vóór de implementatie.

Bbs:V0.3.0 Concept Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T09:29:44Z

Wai-Lam Wong: Laatste versie concept gekopieerd

{{IssueBox|Dit Functioneel Ontwerp is nog een conceptversie. De definitieve versie kan afwijken van wat er in dit FO beschreven is}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Concept Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v0.3.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

{{font color|red|yellow|'''Update Use case push Norm 6.4'''}}

{{font color|red|yellow|'''KS bevat nog geen Use case push'''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T07:58:56Z

Wai-Lam Wong: /* Ontwerp */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gebaseerd op [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020. (De daadwerkelijke uitwisseling vindt plaats door middel van ''IHE-profielen''.)

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
In consultatie
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden/beeldbeschikbaarheid/release-1-0-0 Informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]

===Actueel===
Geen gepubliceerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
*[[bbs:V1.0.0_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]]

===Actueel===
Geen gepubliseerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resultaat niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuwe versie en de versie van het functionele ontwerp blijft gelijk.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

We helpen u ook graag met de implementatie, dus meldt u graag aan vóór de implementatie.

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T07:54:48Z

Wai-Lam Wong: /* Actueel */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gebaseerd op [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020. (De daadwerkelijke uitwisseling vindt plaats door middel van ''IHE-profielen''.)

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
In consultatie
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden/beeldbeschikbaarheid/release-1-0-0 Informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]

===Actueel===
Geen gepubliceerde versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Actueel ===
*[[bbs:V1.0.0_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]]

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resultaat niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuwe versie en de versie van het functionele ontwerp blijft gelijk.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

We helpen u ook graag met de implementatie, dus meldt u graag aan vóór de implementatie.

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T07:54:27Z

Wai-Lam Wong: /* Concept */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gebaseerd op [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020. (De daadwerkelijke uitwisseling vindt plaats door middel van ''IHE-profielen''.)

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
In consultatie
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden/beeldbeschikbaarheid/release-1-0-0 Informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]

===Actueel===
Geen actuele versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Actueel ===
*[[bbs:V1.0.0_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]]

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resultaat niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuwe versie en de versie van het functionele ontwerp blijft gelijk.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

We helpen u ook graag met de implementatie, dus meldt u graag aan vóór de implementatie.

Landingspagina Beeldbeschikbaarheid

2022-07-07T07:54:08Z

Wai-Lam Wong: /* Informatiestandaard */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Landingspagina Beeldbeschikbaarheid|noreplace}}

==Inleiding==
Deze pagina geeft een overzicht van de publicaties van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gericht op informatie-uitwisseling tussen zorgprofessionals.
De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid is gebaseerd op [https://zibs.nl zorginformatiebouwstenen (zibs)], publicatie 2020. (De daadwerkelijke uitwisseling vindt plaats door middel van ''IHE-profielen''.)

==Informatiestandaard==
De volgende versies zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Concept===
In open consultatie
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden/beeldbeschikbaarheid/release-1-0-0 Informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]

===Actueel===
Geen actuele versies

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

==Ontwerp==
Deze volgende functionele ontwerpen zijn beschikbaar van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid.

===Actueel ===
*[[bbs:V1.0.0_Ontwerp_Beeldbeschikbaarheid|Ontwerp Beeldbeschikbaarheid V1.0.0]]

===Vorige versie(s) ===
Geen vorige versies

Opmerking: Het versienummer van het functionele ontwerp hoeft niet gelijk op te gaan met het versienummer van de informatiestandaard. Een aanpassing in de informatiestandaard resultaat niet altijd in een aangepast functioneel ontwerp. De informatiestandaard krijgt bij een aanpassing een nieuwe versie en de versie van het functionele ontwerp blijft gelijk.

==Kwalificatie==
Op deze pagina vindt u algemene informatie over het kwalificatiecentrum:
*[https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum Kwalificatiecentrum]

Wilt u zich aanmelden voor kwalificatie, doe dit dan door te mailen naar [mailto:kwalificatie@nictiz.nl kwalificatie@nictiz.nl]. Vermeld hierbij het domein (Beeldbeschikbaarheid) en de uitwisseling(en) waar u op wilt kwalificeren.
Dan ontvangt u zo snel mogelijk meer informatie.

We helpen u ook graag met de implementatie, dus meldt u graag aan vóór de implementatie.

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-04T14:46:08Z

Wai-Lam Wong: /* Aanvullende informatie */ Sectie Afschermen van gegevens verwijderd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

{{font color|red|yellow|'''Update Use case push Norm 6.4'''}}

{{font color|red|yellow|'''KS bevat nog geen Use case push'''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-07-01T14:48:07Z

Wai-Lam Wong: 20220630 Opmerkingen AJS verwerkt

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het raadplegen en beschikbaarstellen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
Deze informatiestandaard is gebaseerd op de functionele eisen<ref name="Functionele eisen" /> en de kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref> van de NVvR.

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

{{font color||yellow|Verduidelijking nodig van NVvR: Wat zijn de performance eisen t.a.v. technische beschikbaarheid van beeld en verslag voor electieve en voor spoed zorg?}}

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen. Tegelijk kunnen deze bouwstenen die gebruikt worden in andere standaarden ook in deze informatiestandaard gebruikt worden.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Deze generieke functies worden buiten deze informatiestandaard geadresseerd om de implementatie te vereenvoudigen:
#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een beschrijving van een stap in het zorgproces waarbij de informatiebehoefte in die stap beschreven wordt. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

De beelden en verslagen die toebehoren aan hetzelfde onderzoek moeten te allen tijde onder hetzelfde onderzoek getoond worden.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De radioloog / behandelend arts kan de beelden en verslagen van de getoonde onderzoeken raadplegen.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij de beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante verslagen om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

{{font color|red|yellow|'''Update Use case push Norm 6.4'''}}

{{font color|red|yellow|'''KS bevat nog geen Use case push'''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de uitwerking van de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

Dit stuk is mening van NVvR, maar moet dit wel voorgeschreven worden door Nictiz IS?
===Afschermen van gegevens===

{{font color||yellow|''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''}}

{{font color||yellow|'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''}}

{{font color||yellow|''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''}}

{{font color||yellow|''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />}}

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-30T14:28:03Z

Wai-Lam Wong: /* Use Cases */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

{{font color||yellow|De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>}}

{{font color||yellow|De norm is vastgelegd door NEN in norm-7541<ref name="Norm">[https://www.nen.nl]</ref>}}

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

{{font color||yellow|Voor de invulling van Beeldbeschikbaarheid is specifiek gekozen voor [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]}}

{{font color||yellow|Lokalisatie wordt in meerdere normen als uitdaging gezien en wordt daarom dan ook opgepakt in Generieke Functies. Het [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-Community_Access_for_Imaging IHE XCA-I profiel] op zich voorziet in lokalisatie, ware het niet dat dit vanwege zorgen rondom juridisch overbevragen nu niet landelijk wordt ingezet. In de praktijk is dit nu echter de enige vorm die gebruikt wordt.}}

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

{{font color|red|yellow|'''Update Use case push Norm 6.4'''}}

{{font color|red|yellow|'''KS bevat nog geen Use case push'''}}

==Use case 4: Sturen Beelden==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-30T14:03:45Z

Wai-Lam Wong: /* Infrastructuur */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

{{font color||yellow|De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>}}

{{font color||yellow|De norm is vastgelegd door NEN in norm-7541<ref name="Norm">[https://www.nen.nl]</ref>}}

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

{{font color||yellow|Voor de invulling van Beeldbeschikbaarheid is specifiek gekozen voor [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]}}

{{font color||yellow|Lokalisatie wordt in meerdere normen als uitdaging gezien en wordt daarom dan ook opgepakt in Generieke Functies. Het [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-Community_Access_for_Imaging IHE XCA-I profiel] op zich voorziet in lokalisatie, ware het niet dat dit vanwege zorgen rondom juridisch overbevragen nu niet landelijk wordt ingezet. In de praktijk is dit nu echter de enige vorm die gebruikt wordt.}}

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

{{font color|red|yellow|'''Update Use case push Norm 6.4'''}}
==Use case 4: Sturen Beelden==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-30T14:03:24Z

Wai-Lam Wong: /* Infrastructuur */ Commentaar XCA toegevoegd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

{{font color||yellow|De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>}}

{{font color||yellow|De norm is vastgelegd door NEN in norm-7541<ref name="Norm">[https://www.nen.nl]</ref>}}

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.
{{font color||yellow|Voor de invulling van Beeldbeschikbaarheid is specifiek gekozen voor [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]}}
{{font color||yellow|Lokalisatie wordt in meerdere normen als uitdaging gezien en wordt daarom dan ook opgepakt in Generieke Functies. Het [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-Community_Access_for_Imaging IHE XCA-I profiel] op zich voorziet in lokalisatie, ware het niet dat dit vanwege zorgen rondom juridisch overbevragen nu niet landelijk wordt ingezet. In de praktijk is dit nu echter de enige vorm die gebruikt wordt.}}

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

{{font color|red|yellow|'''Update Use case push Norm 6.4'''}}
==Use case 4: Sturen Beelden==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

MedMij:V2020.01/OntwerpPDFA

2022-06-27T13:45:45Z

Wai-Lam Wong: MM-3163 updaten IHE MHD profiel link

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Functioneel Ontwerp PDF/A {{VersieInfo|PDFA}}}}
{{MedMij:Vprepub-2020.01/Issuebox}}

[[Bestand:PDF-A icoon.png |link=|links |87px|PDF/A]]
[[Bestand:MedMij2.png |link=https://www.medmij.nl/|rechts|Naar medmij.nl]]
<imagemap>Bestand:Leeswijzer-technisch-banner 02 white.png|center|400px|alt=Afspraken-Functioneel-Technisch
circle 241 216 211 [https://www.medmij.nl/afsprakenstelsel Afsprakenstelsel]
circle 1013 224 212 [[MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen|Functioneel]]
circle 1787 230 212 [[MedMij:Vprepub-2020.01/FHIR_PDFA|Technisch]]
desc none
</imagemap>

=Inleiding=

==Algemeen==
Voor de uitwisseling van documentgebaseerde, ongestructureerde medische gegevens of gezondheidsinformatie gebruikt MedMij de PDF/A-standaard. PDF/A is een ISO-gestandaardiseerde variant van het gewone PDF-formaat. PDF/A is een van de door Forum Standaardisatie aanbevolen standaarden. Meer informatie over PDF/A vindt u hier: https://www.forumstandaardisatie.nl/standaard/pdf-nen-iso.

Het formaat is specifiek ontwikkeld voor correcte weergave van de inhoud op langere termijn. Het beoogt statische paginainhoud weer te geven en is geschikt voor het opslaan van digitale documenten waar inhoud en context niet meer van mag veranderen. Zo kunnen patiënt en zorgverlener alvast allerlei ongestructureerde gezondheidsinformatie uitwisselen zonder te hoeven wachten tot dat deze gestructureerd opgeleverd kunnen worden.

Bij implemeneteren van PDF/A dient er uit te worden gegaan van een minimale compliance aan de PDF/A-standaard. Dat wil zeggen PDF/A-1 en daarbinnen is ook PDF/A-b toegestaan. Zie voor meer informatie de wiki pagina hierover: https://en.wikipedia.org/wiki/PDF/A#Conformance_levels_and_versions

De standaard PDF/A kent de use cases Raadplegen en Sturen. Algemene informatie betreffende use cases kan gevonden worden op de pagina [[MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen|Ontwerpen MedMij]].

==Doelgroep==
De doelgroep voor deze pagina wijkt niet af van [[MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen#Doelgroep| de algemene doelgroep]] van de MedMij functionele ontwerpen.

==Kaders en uitgangspunten==
===Richtlijn===
Conform specificaties genoemd in [[MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen#Richtlijn| de algemene inleiding]] van de MedMij functionele ontwerpen.

Toelichting op de zorginformatiebouwstenen: PDF/A versie {{VersieInfo|PDFA1}} maakt gebruik van [https://zibs.nl/wiki/ZIB_Publicatie_2017(NL) zib publicatie 2017].

===Infrastructuur===
Geen nadere specificatie, anders dan genoemd in [[MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen#Infrastructuur| de algemene inleiding]] van de MedMij functionele ontwerpen.

===Geografische reikwijdte===
Geen nadere specificatie, anders dan genoemd in [[MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen#Geografische_reikwijdte| de algemene inleiding]] van de MedMij functionele ontwerpen.

==Kwalificatie==
===Introductie===
{{#lst:MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen|medmij_kwalificatie_introductie}}

=Use Cases=
Deze sectie vervolgt met de volgende use cases:
* [[MedMij:Vprepub-2020.01/OntwerpPDFA#Use_case:_Raadplegen_gezondheidsinformatie_in_PDF.2FA_door_pati.C3.ABnt| Raadplegen gezondheidsinformatie in PDF/A door patiënt]]
* [[MedMij:Vprepub-2020.01/OntwerpPDFA#Use_case:_Sturen_gezondheidsinformatie_in_PDF.2FA_door_pati.C3.ABnt| Sturen gezondheidsinformatie in PDF/A door patiënt]]
==Use case: Raadplegen gezondheidsinformatie in PDF/A door patiënt==
===Doel en relevantie===
Het voor patiënten mogelijk maken regie op hun eigen gezondheid te nemen door inzicht te geven in medische informatie die over henzelf gaan. Het is niet mogelijk om alle medische informatie direct gestructureerd te kunnen ontsluiten voor de patiënt. Dit ontwerp beschrijft het uitwisselen van ongestructureerde digitale informatie in een PDF/A format.

===Domein===
Documenten en ongestructureerde medische informatie in een PDF/A formaat in het domein van zorgaanbieders en patiënten.

===Context===
Het gaat om het elektronisch beschikbaar maken van medische gegevens in PDF/A formaat vanuit een zorgaanbiederssysteem (XIS) naar een [https://www.patientenfederatie.nl/themas/persoonlijke-gezondheidsomgeving/ persoonlijke gezondheidsomgeving] (PGO).
Deze pagina bevat (verwijzingen naar) beschrijvingen van:
*informatie
*bedrijfsrollen (actoren),
*proces,
*systemen,
*systeemrollen,
*transactiegroepen en transacties, inclusief de inhoud van deze transacties.
De beschrijving is infrastructuur-onafhankelijk.

===Informatie===

====Raadplegen medische gegevens in PDF/A====
Het raadplegen van een medische informatie gaat van een specifieke patiënt naar een specifieke organisatie in de zorg (bijvoorbeeld een zorgaanbieder).

Informatie elementen in de vraag om PDF/A documenten staan hieronder. Dit betreft de filtermogelijkheden (query parameters) in de vraag om documentgegevens. Deze filtermogelijkheden zijn een subset de filtermogelijkheden zoals benoemd in het [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/ITI/IHE_ITI_Suppl_MHD_Rev.2.4_TI_2018-07-24.pdf IHE MHD profiel].

*patient
*aanmaakdatum
*status

Het ondersteunen van DocumentManifest is optioneel voor het raadplegen van PDF/A.

====Beschikbaarstellen medische gegevens in PDF/A ====
De informatie-elementen voor het beschikbaarstellen van een PDF/A worden beschreven in het [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/ITI/IHE_ITI_Suppl_MHD_Rev.2.4_TI_2018-07-24.pdf IHE MHD profiel]. Dit betreft de inhoud van de transactie waarbij het om de volgende [http://hl7.org/fhir/STU3 HL7 FHIR STU3] informatie modellen en [https://zibs.nl/wiki/ZIB_Hoofdpagina Zorginformatiebouwstenen] gaat:

*HL7 FHIR
** [http://hl7.org/fhir/STU3/bundle.html Bundle]
** [http://hl7.org/fhir/STU3/documentmanifest.html DocumentManifest]
** [http://hl7.org/fhir/STU3/documentreference.html DocumentReference]
** [http://hl7.org/fhir/STU3/binary.html Binary]

*Zorginformatiebouwstenen
** [https://zibs.nl/wiki/Patient-v3.1(2017NL) Patient]
** [https://zibs.nl/wiki/Zorgverlener-v3.2(2017NL) Zorgverlener]

Het ondersteunen van DocumentManifest is optioneel voor het beschikbaarstellen van PDF/a.

=== Bedrijfsrollen ===
Deze use case kent twee bedrijfsrollen.

{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="50%"
! style="text-align:left;"| '''Bedrijfsrol'''
! style="text-align:left;"| '''Activiteit'''
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Patiënt
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Wil medische gegevens in PDF/A formaat raadplegen
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Zorgaanbieder
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Stelt medische gegevens in PDF/A formaat beschikbaar
|}
<font size = "1">'''Bedrijfsrollen afspraak inzien'''</font>

Onderstaande afbeelding toont de bedrijfsrollen en de activiteiten die zij uitvoeren.

[[Bestand:Activity Diagram - PDFA raadplegen.png|Activiteitendiagram PFD/A raadplegen]]

<font size = "1">'''Activiteitendiagram PDF/A raadplegen'''</font>

===Procesbeschrijving===
===='Patient journey' - Roos Dalstra ====
Het verhaal van de 'patient journey' van Roos vindt u [https://www.nictiz.nl/wp-content/uploads/2018/05/Casus_Roos_Dalstra_MedMij.pdf hier]. Hieronder een voor Roos relevante situatie waarbij het raadplegen van een PDF/A document rol speelt.

<blockquote> Na het ontslag komt de informatie over de opnameperiode vanuit het ziekenhuis beschikbaar in de PGO, zodat zij een goed beeld heeft van haar opname en haar medicatie. Dit kan zij ook delen met haar naasten.
</blockquote>

Roos zou in haar PGO bijvoorbeeld de ontslagbrief van haar opname kunnen opvragen.

====Proces====
Het stuk van het proces waar het in deze use case om gaat is:
*Het systeem van een zorgaanbieder (XIS) stelt de PDF/A beschikbaar aan het systeem van een patiënt (PGO).
Deze paragraaf vervolgt met een beschrijving van precondities, proces stappen, en post condities.
=====Preconditie=====
De patiënt heeft toestemming gegeven voor het elektronisch uitwisselen van medische gegevens in PDF/A tussen het betreffende XIS en de eigen persoonlijke gezondheidsomgeving.

De patiënt wil zijn medische gegevens inzien en de zorgaanbieder stelt dit ook beschikbaar.
:Een patiënt kan steeds zelf het initiatief nemen om zijn medische gegevens op te halen, maar het is ook mogelijk dat een PGO geconfigureerd is om dit 'automatisch' te doen. Dit maakt voor de beschrijving van deze use case geen verschil.

=====Proces stappen=====
*Het systeem van de patiënt (PGO) vraagt om beschikbare medische gegevens bij een XIS aan de hand van een zoekopdracht.
*Het systeem van de zorgaanbieder (XIS) levert een lijst met metadata over de gevonden PDF/A documenten op voor de patiënt.
*De Patiënt gebruikt de persoonlijke gezondheidsomgeving om de gewenste PDF/A te raadplegen of te downloaden.
*Het systeem van de zorgaanbieder (XIS) levert de PDF/A op voor de patiënt.

=====Post conditie=====
De patiënt heeft zijn medische gegevens geraadpleegd via de persoonlijke gezondheidsomgeving.

=== Systemen & Systeemrollen ===
Zowel zorgaanbieder als patiënt maken gebruik van een informatiesysteem:
* PGO (patiënt)
* XIS (zorgaanbieder)

Deze systemen kennen ieder verschillende systeemrollen, die het uitwisselen van gegevens tussen deze systemen mogelijk maken. Hier gaat het om een document of documenten PDF/A van zorgaanbieder naar de patiënt.

{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Systeem
!style="text-align:left;"|Naam systeemrol
!style="text-align:left;"|Systeemrolcode
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;" rowspan="2"| PGO
| style="background-color: white;"| PDFAMetadataLijstRaadplegend
| style="background-color: white;"| MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PLR-FHIR
| style="background-color: white;"| Raadplegen PDF/A metadata lijst bij zorgaanbieder
|-
| style="background-color: white;"| PDFARaadplegend
| style="background-color: white;"| MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PDR-FHIR
| style="background-color: white;"| Raadplegen PDF/A document bij zorgaanbieder
|-
| style="background-color: white;" rowspan="2"| XIS
| style="background-color: white;"| PDFAMetadataLijstBeschikbaarstellend
| style="background-color: white;"| MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PLB-FHIR
| style="background-color: white;"| Beschikbaarstellen PDF/A metadata lijst bij patient
|-
| style="background-color: white;"| PDFABeschikbaarstellend
| style="background-color: white;"| MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PDB-FHIR
| style="background-color: white;"| Beschikbaarstellen PDF/A document bij patient
|-
|}

Zie ook onderstaande afbeelding.

[[Bestand:Component Diagram - PDFA raadplegen (Totaal).png|Componenten diagram PDF/A raadplegen]]

<font size = "1">'''Componenten diagram PDFA raadplegen'''</font>

De kwalificatie van informatiesystemen vindt plaats op basis van systeemrollen.

=== Transacties, transactiegroepen en systeemrollen===
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties. Een transactiegroep is een verzameling van bij elkaar horende transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht). Onderstaande tabel biedt een overzicht voor deze use case.

{| class="wikitable" "cellpadding="10"
! style="text-align:left;"| '''Transactiegroep'''
! style="text-align:left;"| '''Transactie'''
! style="text-align:left;"| '''Systeemrolcode'''
! style="text-align:left;"| '''Systeem'''
! style="text-align:left;"| '''Bedrijfsrol'''
! style="text-align:left;"| '''Technisch'''
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;" rowspan="2"|PDFA metadata lijst (PULL)
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|[https://decor.nictiz.nl/decor/services/RetrieveTransaction?id=2.16.840.1.113883.2.4.3.11.60.59.4.11&effectiveDate=2019-06-27T12:52:37&language=nl-NL&ui=nl-NL&format=html&hidecolumns=45ghijklmnop Raadplegen PDF/A metadata lijst]
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PLR-FHIR
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|PGO
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Patiënt
|style="background-color: white;vertical-align:middle;" rowspan="4"|[[MedMij:Vprepub-2020.01/FHIR_PDFA|PDF/A in FHIR]]
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|[https://decor.nictiz.nl/decor/services/RetrieveTransaction?id=2.16.840.1.113883.2.4.3.11.60.59.4.12&effectiveDate=2019-06-27T12:52:37&language=nl-NL&ui=nl-NL&format=html&hidecolumns=45ghijklmnop Beschikbaarstellen PDF/A metadata lijst]
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PLB-FHIR
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|XIS
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Zorgaanbieder
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;" rowspan="2"|PDFA (PULL)
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|[https://decor.nictiz.nl/decor/services/RetrieveTransaction?id=2.16.840.1.113883.2.4.3.11.60.59.4.17&effectiveDate=2019-06-27T14:45:49&language=nl-NL&ui=nl-NL&format=html&hidecolumns=45ghijklmnop Raadplegen PDF/A]
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PDR-FHIR
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|PGO
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Patiënt
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|[https://decor.nictiz.nl/decor/services/RetrieveTransaction?id=2.16.840.1.113883.2.4.3.11.60.59.4.18&effectiveDate=2019-06-27T14:45:49&language=nl-NL&ui=nl-NL&format=html&hidecolumns=45ghijklmnop Beschikbaarstellen PDF/A]
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|MM-{{VersieInfo|PDFA1}}-PDB-FHIR
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|XIS
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Zorgaanbieder
|}

===Use case diagram===
Onderstaande afbeelding toont bedrijfsrollen, activiteiten, systeemrollen, transacties en transactiegroep in samenhang.

[[Bestand:Use Case Diagram - PDFA raadplegen.png|Use case diagram PDF/A raadplegen]]

<font size = "1">'''Use case diagram PDF/A Raadplegen</font>

==Use case: Sturen gezondheidsinformatie in PDF/A door patiënt==
===Doel en relevantie===
Het voor patiënten mogelijk maken regie op hun eigen gezondheid te nemen door gezondheidsinformatie te delen met zorgverleners. Het is niet mogelijk om alle informatie direct gestructureerd te kunnen sturen. Dit ontwerp beschrijft het uitwisselen van ongestructureerde digitale informatie in PDF/A formaat.

===Domein===
Documenten en ongestructureerde gezondheidsinformatie in een PDF/A formaat in het domein van zorgaanbieders en patiënten.

===Context===
Het gaat om het elektronisch beschikbaar maken van een document of documenten in PDF/A formaat vanuit een [https://www.patientenfederatie.nl/themas/persoonlijke-gezondheidsomgeving/ persoonlijke gezondheidsomgeving] (PGO) naar zorgaanbiederssysteem (XIS).
Deze pagina bevat (verwijzingen naar) beschrijvingen van:
*informatie
*bedrijfsrollen (actoren),
*proces,
*systemen,
*systeemrollen,
*transactiegroepen en transacties, inclusief de inhoud van deze transacties.
De beschrijving is infrastructuur-onafhankelijk.

===Informatie===
De informatie-elementen die van toepassing zijn voor de standaard PDF/A Sturen, zijn gedefinieerd op het platform [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR] in het project [https://decor.nictiz.nl/art-decor/decor-project--docs- Documentuitwisseling].

====Sturen van gezondheidsinformatie in PDF/A====
Het sturen van een gezondheidsinformatie gaat van een specifieke patiënt naar een specifieke organisatie in de zorg (bijvoorbeeld een zorgaanbieder).

Om uitwisseling van PDF/A-bestanden tot stand te brengen, neemt MedMij zoveel mogelijk over van het [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/ITI/IHE_ITI_Suppl_MHD_Rev.2.4_TI_2018-07-24.pdf MHD-profiel] (Mobile access to Health Documents) van [https://wiki.ihe.net/index.php/Main_Page IHE] (Integrating the Healthcare Enterprise) dat een RESTful / HTTP-interface definieert naar een XDS-omgeving met behulp van HL7 FHIR STU3-bronnen. De informatie-elementen voor het beschikbaarstellen van een PDF/A worden beschreven in het [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/ITI/IHE_ITI_Suppl_MHD_Rev.2.4_TI_2018-07-24.pdf IHE MHD-profiel].

De inhoud van de transactie gaat om de volgende [http://hl7.org/fhir/STU3 HL7 FHIR STU3] informatie modellen en [https://zibs.nl/wiki/ZIB_Hoofdpagina Zorginformatiebouwstenen]:
*HL7 FHIR
** [http://hl7.org/fhir/STU3/bundle.html Bundle]
** [http://hl7.org/fhir/STU3/documentmanifest.html DocumentManifest]
** [http://hl7.org/fhir/STU3/documentreference.html DocumentReference]
** [http://hl7.org/fhir/STU3/binary.html Binary]

*Zorginformatiebouwstenen
** [https://zibs.nl/wiki/Patient-v3.1(2017NL) Patiënt]
** [https://zibs.nl/wiki/Zorgverlener-v3.2(2017NL) Zorgverlener]

=== Bedrijfsrollen ===
Deze use case onderscheidt twee bedrijfsrollen, namelijk de ''Patiënt'' en de ''Zorgaanbieder'' zoals te zien in onderstaande tabel.

{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="50%"
! style="text-align:left;"| '''Bedrijfsrol'''
! style="text-align:left;"| '''Activiteit'''
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Patiënt
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Wil gezondheidsinformatie in PDF/A formaat sturen
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Zorgaanbieder
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Ontvangt gezondheidsinformatie in PDF/A formaat
|}

Onderstaande afbeelding toont de bedrijfsrollen en de activiteiten die zij uitvoeren.

[[Bestand:Activity Diagram - Sturen sturen2.png|Activiteitendiagram PFD/A sturen]]

<font size = "1">'''Activiteitendiagram PDF/A sturen'''</font>

===Procesbeschrijving===
===='Patient journey' - Roos Dalstra ====
Een voorbeeldsituatie die de meerwaarde schetst van het sturen van PDF/A vanuit het PGO is de 'patient journey' van [https://www.nictiz.nl/wp-content/uploads/2018/05/Casus_Roos_Dalstra_MedMij.pdf Roos Dalstra]. Hieronder een voor Roos relevante situatie waarbij het sturen van een PDF/A document rol kan spelen.

<blockquote>Roos is ’s nachts vanwege benauwdheid opgenomen op de afdeling cardiologie van het ziekenhuis. De internist in dienst die nacht wil graag weten welke medicatie Roos gebruikt. Aangezien Roos alles heeft bijgehouden in haar persoonlijke gezondheidsomgeving kan zij het ziekenhuis haar medicatiegegevens laten zien door deze te sturen naar het ziekenhuisinformatiesysteem.</blockquote>

Wanneer het XIS niet in staat is om het medicatieoverzicht gestructureerd te ontvangen, zou het PGO het medicatieoverzicht in een PDF/A kunnen sturen. Zo heeft de arts wel gelijk de beschikking over het medicatieoverzicht.

===='Patient journey' - Jelmer Postma ====
Een tweede voorbeeld waarbij de meerwaarde van raadplegen en sturen van PDF/A vanuit het PGO is de 'patient journey' van [[Media:Casus_Jelmer_Postma_MedMij_20210429.pdf|Jelmer Postma]]. Hieronder een voor Jelmer relevante situatie waarbij het sturen van een PDF/A document rol kan spelen.

<blockquote> De opname in de GGZ-instelling is van korte duur. Vanaf nu wordt Jelmer ambulant behandeld door een reguliere GGZ-instelling.</blockquote>

Vanuit zijn zorgtraject heeft Jelmer verschillende plannen en verslagen in zijn PGO opgeslagen. Onder andere het initiële plan van de bedrijfsarts en het behandelplan van de psychiater kan Jelmer raadplegen in zijn PGO.
De verslagen kan Jelmer als PDF/A sturen aan (nieuwe) begeleiders zodat alle betrokkenen de informatie rond Jelmer zijn ziekte hebben, waarmee zijn herstel zo spoedig mogelijk kan verlopen.

====Proces====
Het stuk van het proces waar het in deze use case om gaat is:
*Het systeem van een patiënt (PGO) stuurt de PDF/A naar het systeem van een zorgverlener (XIS).
Deze paragraaf vervolgt met een beschrijving van precondities, proces stappen, en post condities.
=====Preconditie=====
De patiënt heeft toestemming gegeven voor het elektronisch uitwisselen van gezondheidsinformatie in PDF/A tussen eigen persoonlijke gezondheidsomgeving en het betreffende XIS.

De patiënt wil zijn gezondheidsinformatie sturen en de zorgaanbieder ontvangt deze.
:Een patiënt kan steeds zelf het initiatief nemen om zijn gezondheidsinformatie te sturen.

=====Proces stappen=====
*Het systeem van de patiënt (PGO) stuurt gezondheidsinformatie in PDF/A formaat naar een XIS.
*Het systeem van de zorgaanbieder (XIS) ontvangt een PDF/A van de patiënt.

=====Post conditie=====
De patiënt heeft zijn gezondheidsinformatie in PDF/A formaat gestuurd via de persoonlijke gezondheidsomgeving.

=== Systemen & Systeemrollen ===
Zowel patiënt als zorgaanbieder maken ieder gebruik van een informatiesysteem:
* PGO (patiënt)
* XIS (zorgaanbieder)

Deze systemen kennen ieder verschillende systeemrollen, die het uitwisselen van gegevens tussen deze systemen mogelijk maken. Hier gaat het om een document of documenten PDF/A van patiënt naar zorgaanbieder.

{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Systeem
!style="text-align:left;"|Naam systeemrol
!style="text-align:left;"|Systeemrolcode
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| PGO
| style="background-color: white;"| DocumentcollectieSturend
| style="background-color: white;"| MM-{{VersieInfo|PDFA}}-DCS-FHIR
| style="background-color: white;"| Sturen PDF/A document naar zorgaanbieder
|-
| style="background-color: white;"| XIS
| style="background-color: white;"| DocumentcollectieOntvangend
| style="background-color: white;"| MM-{{VersieInfo|PDFA}}-DCO-FHIR
| style="background-color: white;"| Ontvangen PDF/A document van de patiënt
|-
|}

Zie ook onderstaande afbeelding.

[[Bestand:Component Diagram - PDFA sturen (Totaal)2.png |Componenten diagram PDFA sturen]]

<font size = "1">'''Componenten diagram PDF/A Sturen'''</font>

=== Transacties en Transactiegroepen ===
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties. Een transactiegroep is een verzameling van bij elkaar horende transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht). Onderstaande tabel biedt een overzicht voor deze use case.

{| class="wikitable" "cellpadding="10"
! style="text-align:left;"| '''Transactiegroep'''
! style="text-align:left;"| '''Transactie'''
! style="text-align:left;"| '''Systeemrolcode'''
! style="text-align:left;"| '''Systeem'''
! style="text-align:left;"| '''Bedrijfsrol'''
! style="text-align:left;"| '''Technisch'''
|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;" rowspan="2"|PDFA (PUSH)
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|[https://decor.nictiz.nl/decor/services/RetrieveTransaction?id=2.16.840.1.113883.2.4.3.11.60.59.4.23&effectiveDate=2019-06-30T23:34:28&language=nl-NL&ui=nl-NL&format=html&hidecolumns=45ghijklmnop Sturen PDF/A Document(en)]
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|MM-{{VersieInfo|PDFA}}-DCS-FHIR
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|PGO
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Patiënt
|style="background-color: white;vertical-align:middle;" rowspan="2"|[[MedMij:Vprepub-2020.01/FHIR_PDFA|PDF/A in FHIR]]

|-
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|[https://decor.nictiz.nl/decor/services/RetrieveTransaction?id=2.16.840.1.113883.2.4.3.11.60.59.4.24&effectiveDate=2019-06-30T23:34:28&language=nl-NL&ui=nl-NL&format=html&hidecolumns=45ghijklmnop Ontvangen PDF/A Document(en)]
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|MM-{{VersieInfo|PDFA}}-DCO-FHIR
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|XIS
|style="background-color: white;vertical-align:top;"|Zorgaanbieder
|}

===Use case diagram===
Onderstaande afbeelding toont bedrijfsrollen, activiteiten, systeemrollen, transacties en transactiegroep in samenhang.

[[Bestand:Use Case Diagram - PDFA sturen2.png|Use case diagram PFD/A sturen]]

<font size = "1">'''Use case diagram PDF/A sturen</font>

=Functionaliteit=

== Raadplegen ==
PGO raadpleegt als eerste bij het XIS, de index met referenties naar documenten. PGO raadpleegt in zijn tweede stap de documenten via deze referenties onder dezelfde condities - met name autorisatie- als de raadpleging van de index. Het XIS is gehouden aan de controle van deze condities. De referenties in de index moeten dus leiden naar een locatie die onder controle staat van het betreffende XIS. Om deze controlemogelijkheid af te dwingen kan het nodig zijn dat het XIS de referentie naar het werkelijke document in opgehaalde indexgegevens vervangt door een alternatieve referentie die onder controle staat bij het XIS. Voor een PGO is een eventuele vervangen referentie transparant: het blijft een referentie die het systeem kan volgen onder dezelfde condities als het indexgegeven zelf.

De transactie "Raadplegen PDF/A" door de PGO volgt de (aangepaste) referentie naar het document. Het raadplegen via het XIS is om context en controle te houden.

== Sturen ==
Bij Sturen van PDF/A door een PGO worden de PDF/A documenten direct in het bericht als een (binair) bestand meegezonden. Er wordt dus niet gewerkt met referenties zoals bij Raadplegen PDF/A het geval is.

De XIS zal het bericht ontvangen en het PDF/A afleveren bij de Ontvanger (vaak de zorgverlener) die in het bericht is opgenomen. Hoe het afleveren aan de XIS kant van de PDF/A naar een zorgverlener plaatsvindt wordt niet door de informatiestandaard bepaald.

=Verantwoordelijkheid voor informatie=
Er zijn geen specifieke toevoegingen over verantwoordelijkheden voor informatie.

=Afschermen van gegevens=
Er zijn geen afspraken over het afschermen van gegevens.

=Infrastructuur=
Er zijn geen afspraken over een specifieke infrastructuur waarop de informatie wordt uitgewisseld.

=Referenties=

{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| -
| style="background-color: white;"| Mobile access to Health Documents (MHD)
| style="background-color: white;"| -
| style="background-color: white;"| 10-05-2019 (wijzigingsdatum)
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/ITI/IHE_ITI_Suppl_MHD_Rev.2.4_TI_2018-07-24.pdf Mobile access to Health Documents (MHD)]
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Main_Page Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)]
|-
| style="background-color: white;"| -
| style="background-color: white;"| FHIR STU3 Resource Index
| style="background-color: white;"| FHIR STU3
| style="background-color: white;"| 19-04-2017
| style="background-color: white;"| [http://hl7.org/fhir/STU3/resourcelist.html Resource Index]
| style="background-color: white;"| [http://hl7.org/fhir/ Hl7]
|-
| style="background-color: white;"| -
| style="background-color: white;"| Zorginformatie bouwstenen
| style="background-color: white;"| zib Publicatie 2017(NL)
| style="background-color: white;"| 23-12-2018 (wijzigingsdatum)
| style="background-color: white;"| [https://zibs.nl/wiki/ZIB_Hoofdpagina Zorginformatie bouwstenen]
| style="background-color: white;"| [http://www.nictiz.nl Nictiz]
|}

=Release notes=

In onderstaande tabel staan de wijzigingen voor deze informatiestandaard. Zie de [[MedMij:Vprepub-2020.01/Ontwerpen#Release_Notes|Ontwerpen landingspagina]] voor wijzigingen die op alle informatiestandaarden van toepassing zijn.

{| class="wikitable" "cellpadding="10" style="background-color: white;"
!style="text-align:left;"|Release
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|BITS issue
!style="width:850px; text-align:left;"|Omschrijving
|-
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Mei 2022|release=3.0.19|issues=3|MM-3185|MM-3184|MM-2916}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - April 2022|release=3.0.18|issues=3|MM-3082|MM-3033|MM-3016}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Maart 2022|release=3.0.17|issues=3|MM-3035|MM-3031|MM-2968}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Februari 2022|release=3.0.16|issues=3|MM-2834|MM-2691|MM-2830}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Januari 2022|release=3.0.15|issues=2|MM-2664|MM-2711}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - November 2021|release=3.0.14|issues=1|MM-2480}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Oktober 2021|release=3.0.13|issues=5|MM-2264|MM-2310|MM-2414|MM-2415|MM-2443}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - September 2021|release=3.0.12|issues=1|MM-2361}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Augustus 2021|release=3.0.11|issues=1|MM-2168}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Juni 2021|release=3.0.9|issues=1|MM-2187}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Mei 2021|release=3.0.8|issues=2|MM-2075|MM-1721}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - April 2021|release=3.0.7|issues=4|MM-2014|MM-2013|MM-1960|MM-1707}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Februari 2021|release=3.0.5|issues=1|MM-1772}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - November 2020|release=3.0.2|issues=1|MM-1466}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - September 2020|release=3.0.1|issues=5|MM-1393|MM-1328|MM-1281|MM-1228|MM-1011}}
{{ReleaseNotes|package=2020.01 - Zomerrelease 2020|release=3.0.0|issues=4|MM-1121|MM-1079|MM-1069|MM-816|}}
{{ReleaseNotes|package=2019.01 - Mei|release=2.0.10|issues=2|MM-1168|MM-1082}}
{{ReleaseNotes|package=2019.01 - Maart|release=2.0.3|issues=2|MM-975|MM-945}}
{{ReleaseNotes|package=2019.01 - Februari|release=2.0.2|issues=1|MM-870}}
|-
| style="background-color: white;"| 2019.01 - Oktober
| style="background-color: white;"| 2.0.1
| style="background-color: white;"| [https://bits.nictiz.nl/projects/MM/issues/MM-571 MM-571]
| style="background-color: white;"| The references to some of the profiles on the wiki page weren't resolvable. This has been changed, so that they link to Simplifier.
|-
| style="background-color: white;"| 2019.01 - September
| style="background-color: white;"| 1.2.3
| style="background-color: white;"| [https://bits.nictiz.nl/projects/MM/issues/MM-335 MM-335]
| style="background-color: white;"| Verwijzing naar het IHE MHD pdf document gaat nu naar de STU3 versie i.p.v. de laatste versie (o.b.v. R4)
|-
| style="background-color: white;"| 2018.06
| style="background-color: white;"| 1.1.0
| style="background-color: white;"| [https://bits.nictiz.nl/projects/MM/issues/MM-49 MM-49]
| style="background-color: white;"| Beschikbaarstellen van referenties alleen via dezelfde geraadpleegde resourceserver met de benodigde autorisatie.
|}

MedMij:Vprepub-2020.01/OntwerpPDFA

2022-06-27T13:45:45Z

Wai-Lam Wong: MM-3163 updaten IHE MHD profiel link

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T13:44:03Z

Wai-Lam Wong: Skelet Use Case Push toegevoegd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

{{font color||yellow|De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[https://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>}}

{{font color||yellow|De norm is vastgelegd door NEN in norm-7541<ref name="Norm">[https://www.nen.nl]</ref>}}

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.
{{font color||yellow|Voor de invulling van Beeldbeschikbaarheid is specifiek gekozen voor [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]}}

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt beelden beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt beelden
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
In de tijdlijn radiologische onderzoeken raadpleegt de radioloog / behandelend arts relevante beelden om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt verslag beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt verslag
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

{{font color|red|yellow|'''Update Use case push Norm 6.4'''}}
==Use case 4: Sturen Beelden==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt beelden
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt beelden
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**BeeldOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Beelden || Sturen beelden || BBS-BS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Beelden || BBS-BO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

==Use case 5: Sturen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
Het gebruik van de tijdlijn van beelden en verslagen is leidend voor de gewenste functionaliteit. De volledigheid en compleetheid van de tijdlijn is echter onderhevig aan geldende wet- en regelgeving voor gegevensuitwisseling. Voor het uitwisselen van gegevens via het bevragen van de tijdlijn (pull) is het noodzakelijk dat de patiënt vooraf toestemming heeft gegeven om de beelden op een tijdlijn van een opvragende zorgaanbieder beschikbaar te maken. Wanneer deze toestemming expliciet ontbreekt, kan in sommige gevallen toestemming om gegevens te versturen (pushen) verondersteld worden, waardoor uitwisseling via push wel mogelijk is. Daarnaast kan het mogelijk zijn dat zorgaanbieders nog niet beschikken over de juiste IT-infrastructuur en –applicaties voor het beschikbaar stellen of op kunnen vragen van beelden en verslagen op een tijdlijn.
Voor deze casussen beschrijft deze norm een systeem voor push-uitwisseling. Hiermee kunnen zorgaanbieders die (nog) geen gegevens aan kunnen bieden op of op kunnen vragen via de tijdlijn gegevens actief versturen en kunnen zorgaanbieders in het algemeen beelden versturen op basis van veronderstelde toestemming.<ref name="Norm" />
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
====Proces====
====Postproces====

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Stuurt verslagen
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Ontvangt verslagen
|-
|}

===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS van de sturende, producerende organisatie
*PACS/EPD van de ontvangende organisatie

Systeemrollen:
*Sturend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagSturendSysteem (BBS-BS)

*Ontvangend Systeem EPD / PACS
**VerslagOntvangendSysteem (BBS-BO)

====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PUSH'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Sturen Verslagen || Sturen Verslagen || BBS-VS || PACS || Radioloog
|-
| Ontvangen Verslagen || BBS-VO || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T12:44:18Z

Wai-Lam Wong: Infrastructuur update

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
De specificaties van de infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.
{{font color||yellow|Voor de invulling van Beeldbeschikbaarheid is specifiek gekozen voor [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]}}

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.ihe.net/ IHE]
| style="background-color: white;"| Integrating the Healthcare Enterprise
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://wiki.ihe.net/index.php/Cross-enterprise_Document_Sharing_for_Imaging IHE XDS-i.b]
| style="background-color: white;"| IHE Cross-enterprise Document Sharing for Imaging
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T12:29:25Z

Wai-Lam Wong: Infrastructuur verwijderd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

{{font color||yellow|'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''}}

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T12:13:59Z

Wai-Lam Wong: /* Algemeen */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
{{font color||yellow|''wat weten we al over infrastructuur? Nader aan te vullen?''}}
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T12:10:40Z

Wai-Lam Wong: /* Infrastructuur */ highlight als reminder

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

{{font color||yellow|Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.}}

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
{{font color||yellow|''wat weten we al over infrastructuur? Nader aan te vullen?''}}
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T12:09:39Z

Wai-Lam Wong: correcties en verplaatsingen

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

{{font color||yellow|Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.}}

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen raadplegen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil raadplegen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het beeld / de beelden.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil raadplegen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt het verslag.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het geraadpleegde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
*{{font color||yellow|Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden. ???}}

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T11:58:33Z

Wai-Lam Wong: /* Use Cases */ UML Activity Diagrams toegevoegd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

{{font color||yellow|Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.}}

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Beeld.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}

[[Image:UML_Activity_diagram_Raadplegen_Verslag.png|Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]| Figuur: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bestand:UML Activity diagram Raadplegen Verslag.png

2022-06-24T11:55:10Z

Wai-Lam Wong: Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag

== Beschrijving ==
Activity Diagram Use case Raadplegen Verslag

Bestand:UML Activity diagram Raadplegen Beeld.png

2022-06-24T11:54:54Z

Wai-Lam Wong: Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld

== Beschrijving ==
Activity Diagram Use case Raadplegen Beeld

Bestand:UML Activity diagram Raadplegen Tijdlijn data.png

2022-06-24T11:54:37Z

Wai-Lam Wong: Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data

== Beschrijving ==
Activity Diagram Use case Raadplegen Tijdlijn data

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T11:16:51Z

Wai-Lam Wong: Scope toegevoegd aan Algemeen

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

{{font color||yellow|Deze eerste versie van de informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid heeft betrekking op het beschikbaar stellen en raadplegen van radiologische beelden en verslagen. De ambitie is om in de nabije toekomst de scope uit te breiden naar niet-radiologische beelden en verslagen.}}

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T11:15:10Z

Wai-Lam Wong: /* Algemeen */

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T11:03:29Z

Wai-Lam Wong: /* Begrippenlijst */ Links toegevoegd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

''Hier ook vermelden dat in informatiestandaard betrekking heeft op het radiologisch zorgproces? Niet alleen, want de tijdlijn moet ook voor andere behandelend artsen beschikbaar zijn.''

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nen.nl NEN]
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.radiologen.nl/ NVvR]
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/zib-centrum/wat-is-een-zib/ zibs]
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T10:59:51Z

Wai-Lam Wong: /* Algemeen */ Link naar ART-DECOR toegevoegd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

''Hier ook vermelden dat in informatiestandaard betrekking heeft op het radiologisch zorgproces? Niet alleen, want de tijdlijn moet ook voor andere behandelend artsen beschikbaar zijn.''

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/art-decor/ ART-DECOR]. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| ART-DECOR
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| NEN
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| NVvR
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie[https://www.radiologen.nl]
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| zibs
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T10:56:58Z

Wai-Lam Wong: /* Performance en snelheid bij spoed */ Link toegevoegd

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

''Hier ook vermelden dat in informatiestandaard betrekking heeft op het radiologisch zorgproces? Niet alleen, want de tijdlijn moet ook voor andere behandelend artsen beschikbaar zijn.''

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.<ref name="Kwaliteitsstandaard" />

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in ART-DECOR. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| ART-DECOR
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| NEN
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| NVvR
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie[https://www.radiologen.nl]
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| zibs
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-24T10:33:26Z

Wai-Lam Wong: UC verder uitgewerkt nav Handleiding FO 1.0

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Het functioneel ontwerp (FO) beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het FO wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR) beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

''Hier ook vermelden dat in informatiestandaard betrekking heeft op het radiologisch zorgproces? Niet alleen, want de tijdlijn moet ook voor andere behandelend artsen beschikbaar zijn.''

==Doelgroep==
De doelgroep van dit FO bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zorginformatiebouwstenen (zibs) te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de [https://www.nen.nl NEN] apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in ART-DECOR. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Tijdlijn PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Beeld PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
{| class="wikitable" "cellpadding="10"
!style="text-align:left;"|Bedrijfsrol (actor)
!style="text-align:left;"|Beschrijving bedrijfsrol
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog
| style="background-color: white;"| Stelt tijdlijn data beschikbaar
|-
| style="background-color: white;"| Radioloog / Behandelend arts
| style="background-color: white;"| Raadpleegt tijdlijn data
|-
|}
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

Voor de transacties die tussen de systeemrollen plaatsvinden, zie de technische berichtspecificatie in '''''Link naar ART DECOR scenario Verslag PULL'''''.
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

'''''Link opnemen naar transacties in ART-DECOR'''''
==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| ART-DECOR
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| NEN
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| NVvR
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie[https://www.radiologen.nl]
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| zibs
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-23T09:47:09Z

Wai-Lam Wong: Systemen en Systeemrollen uitgesplitst per UC conform Handleiding Informatiestandaard

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Het functioneel ontwerp beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het functioneel ontwerp wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de NVvR beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

''Hier ook vermelden dat in informatiestandaard betrekking heeft op het radiologisch zorgproces? Niet alleen, want de tijdlijn moet ook voor andere behandelend artsen beschikbaar zijn.''

==Doelgroep==
De doelgroep van dit functioneel ontwerp bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zibs te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de NEN apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in ART-DECOR. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]

====Transacties & Transactiegroepen====
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
====Transacties & Transactiegroepen====
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
Systemen:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Systeemrollen:
*Raadplegend Systeem EPD / PACS
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]
====Transacties & Transactiegroepen====
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| ART-DECOR
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| NEN
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| NVvR
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie[https://www.radiologen.nl]
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| zibs
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bbs:V1.0.0 Ontwerp Beeldbeschikbaarheid

2022-06-23T09:23:23Z

Wai-Lam Wong: Terminologie Opvragen en Opleveren vervangen door Raadplegen en Beschikbaarstellen

{{underconstruction}}

__NUMBEREDHEADINGS__
{{DISPLAYTITLE:Ontwerp Informatiestandaard Beelduitwisseling v1.0.0|noreplace}}

=Inleiding=
==Algemeen==
Het functioneel ontwerp beschrijft voor alle uitwisselscenario's (in dit document use cases genoemd) uit de informatiestandaard de transacties, transactiegroepen, de systemen, de systeemrollen en de bedrijfsrollen van zorgverleners of patiënten. Daarvoor worden de eisen gegeven voor het sturen of ontvangen van gegevens.
In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op wat een use case inhoudt. Per use case zijn de nadere details beschreven.

Voor meer informatie over informatiestandaarden en hoe deze worden ontwikkeld, zie de [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/informatiestandaarden Nictiz webpagina voor informatiestandaarden]. Voor de verklaring van de begrippen die voorkomen in het functioneel ontwerp wordt verwezen naar het [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/overzichten/begrippen/: begrippenoverzicht op de Nictiz website].

Medisch specialistische diagnostiek en behandeling bij een patiënt vindt steeds vaker verspreid over verschillende ziekenhuizen plaats. Hierbij kunnen alle radiologische onderzoeken uit alle zorginstellingen waar de patiënt is geweest relevant zijn voor een behandelend arts of radioloog in de volgende zorginstelling. Tijdige, volledige en betrouwbare beschikbaarheid van relevant, eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek vergroot de kwaliteit van zorg inhoudelijk en in doorlooptijd. Deze informatiestandaard voorziet in een overzicht van al het eerder uitgevoerd radiologisch onderzoek van een patiënt, inclusief elders vervaardigde beelden en verslagen, optimaal geïntegreerd in de eigen werkomgeving van de behandelend arts of radioloog en in de mogelijkheid om deze beelden en verslagen te bekijken en zo te betrekken bij de diagnostiek en/of behandeling van dat moment. Deze zogenoemde “tijdlijn radiologische onderzoeken” is door de NVvR beschreven in een Standaard: Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

''Hier ook vermelden dat in informatiestandaard betrekking heeft op het radiologisch zorgproces? Niet alleen, want de tijdlijn moet ook voor andere behandelend artsen beschikbaar zijn.''

==Doelgroep==
De doelgroep van dit functioneel ontwerp bestaat uit:
* Productmanagers, architecten, ontwerpers, bouwers en testers van XIS- en PACS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
* Vertegenwoordigers van patiënten, radiologen en andere zorgverleners.

==Kaders & uitgangspunten==
===Richtlijn en proces===
De functionele vereisten zijn vastgelegd door de NVvR in de Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken<ref name="Functionele eisen">[https://www.radiologen.nl/secties/techniek/documenten/landelijke-beschikbaarheid-radiologische-beelden-voor-zorgverlener-en Standaard Tijdlijn Radiologische Onderzoeken]</ref>.

De kwaliteitsstandaard is vastgelegd door de NVvR in de Kwaliteitsstandaard<ref name="Kwaliteitsstandaard">[http://www.radiologen.nl/ Kwaliteitsstandaard]</ref>

De '''behandelend arts''' doet een aanvraag voor radiologisch onderzoek en deze aanvraag wordt
beoordeeld. De '''laborant''' ontvangt de patiënt en zorgt dat de radiologische beelden op de juiste wijze worden gemaakt. De '''radioloog''' beoordeelt de beelden en stelt een diagnose en/of bepaalt het
verloop van een ziekte en/of behandeling op basis van interpretatie van radiologisch onderzoek en
vergelijking van dat onderzoek met voorgaande radiologische onderzoeken. De bevindingen,
conclusies en aanbevelingen legt de radioloog vast in een radiologisch verslag, dat een integraal
onderdeel vormt van het radiologisch onderzoek. Dit verslag komt (desgewenst met beelden)
beschikbaar voor de '''behandelend arts'''. Dit is het radiologisch zorgproces.

[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Procesflow.png|Beeldbeschikbaarheid Procesflow]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Procesflow]]

====Performance en snelheid bij spoed====
De snelheid van beschikbaarheid van een beeld met verslag uit de tijdlijn dient vergelijkbaar te zijn met de huidige prestaties binnen een ziekenhuis.

Bij een spoedverwijzing is de maximale wachttijd voor de 2e lijns/medisch specialistische
zorg 90-95% binnen 15 minuten en 100% binnen 30 minuten.

===Reikwijdte Informatiestandaard===
De reikwijdte van de informatiestandaard beslaat de functionele beschrijvingen en de dataset voor alle gegevensuitwisselingen binnen één of meerdere processen zorgprocessen.

===Infrastructuur===
''wat weten we al over infrastructuur?''
De specificaties van deze infrastructuur vallen buiten de scope van deze informatiestandaard.

===Inzet zibs en doorontwikkeling===
Voor de ontwikkeling van deze informatiestandaard is het uitgangspunt om zoveel mogelijk bestaande zibs te implementeren en aan te vullen naar behoefte. De intentie van zibs is het implementeren van herbruikbare bouwstenen voor eenmalig vastlegging en meervoudig gebruik. Zibs zijn dan ook bouwstenen in veel andere verzamelingen dan Beeldbeschikbaarheid. Deze andere verzamelingen zijn deels al in ontwikkeling (in de BgZ, Oncologie, Geboortezorg etc.). Daarnaast zullen zibs ook de basis zijn van onderzoek en kwaliteitsverantwoording. De te implementeren zibs zullen dus ook bouwstenen zijn voor deze andere processen.

Daarom dienen de zibs zodanig in de systemen geïmplementeerd te worden, dat hergebruik voor andere doeleinden dan Beeldbeschikbaarheid gefaciliteerd wordt. Doel is hergebruik op alle gebieden van de zorg, niet alleen implementatie van Beeldbeschikbaarheid. De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid kan gebruik buiten Beeldbeschikbaarheid niet specificeren of kwalificeren, maar gebruik buiten de scope van Beeldbeschikbaarheid is wel het doel.

===Generieke functies===
Beeldbeschikbaarheid is afhankelijk van generieke functies die de NEN apart behandelt in de [https://www.nen.nl/egiz-werkgroep-generieke-functies NEN-werkgroep 'normen voor generieke functies'].
Het ministerie heeft aan NEN gevraagd om samen met experts uit het veld te starten met het ontwikkelen van drie normen voor een eerste vier generieke functies. Vanuit de normcommissie ‘Informatievoorziening in de zorg’ beginnen verschillende werkgroepen met de volgende thema’s:

#Toestemming (van de patiënt)
#Identificatie & authenticatie (van de zorgverlener, zorgaanbieder en de patiënt)
#Lokalisatie (vindbaarheid van patiëntgegevens)

==Kwalificatie==
Op basis van dit FO en de daarbij behorende dataset wordt een kwalificatiescript opgesteld. Het opstellen van kwalificatiescripts valt buiten de scope van dit FO. Voor meer informatie zie de websitepagina over [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/kwalificatiecentrum/ Nictiz kwalificaties].

=Use Cases=
==Algemeen==
Een use case is een specifieke beschrijving van een praktijksituatie in de zorg waarbij voor een concrete situatie het uitwisselen van informatie wordt beschreven aan de hand van actoren (mensen, systemen) en transacties (welke informatie wordt wanneer uitgewisseld). Een use case is een verbijzondering van een specifiek onderdeel van het zorgproces. Een informatiestandaard kan bestaan uit één of meerdere use cases. Iedere use case koppelt met een scenario in ART-DECOR. Wanneer verschillende use cases gebruik maken van hetzelfde scenario kan een andere indeling gewenst zijn, bijvoorbeeld op basis van proces. In dit FO wordt elke use case geanalyseerd en uitgewerkt.

De informatiestandaard Beeldbeschikbaarheid voorziet in het raadplegen van de tijdlijn, beelden en verslagen en kent drie use cases:
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt tijdlijn data
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt beelden
#Radioloog/Behandelend arts raadpleegt verslagen
Deze use cases worden in de volgende paragrafen individueel beschreven.

==Use case 1: Raadplegen Tijdlijn Data==
===Doel en Relevantie===
Door de "tijdlijn radiologische onderzoeken" te raadplegen in de eigen werkomgeving krijgt de radioloog / behandelend arts inzicht in eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken van de patiënt. In de tijdlijn radiologische onderzoeken selecteert de radioloog / behandelend arts vervolgens relevante onderzoeken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.

====Patient journey====
(obv "Reguliere verwijzing in Kwaliteitsstandaard")

Patiënt X met een bekende voorgeschiedenis meldt zich bij de huisarts met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Op basis van haar anamnese en lichamelijk onderzoek besluit de huisarts een aantal bloedonderzoeken aan te vragen en een röntgenfoto van de longen van patiënt X in ziekenhuis A.

De huisarts bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met patiënt X. De bloedwaarden zijn normaal, maar in het verslag van de radioloog in ziekenhuis A staat dat er wat op de thoraxfoto is gezien, en dat nader onderzoek moet worden overwogen. De huisarts stelt een verwijzing voor naar de longarts. Gezien de wachttijden kiest patiënt X niet voor ziekenhuis A maar voor ziekenhuis B.

Longarts B in ziekenhuis B ontvangt patiënt X op haar spreekuur. Ze luistert naar de klachten van de patiënt en leest de uitslagen van eerder uitgevoerde onderzoeken. Ook raadpleegt zij de tijdlijn radiologische onderzoeken.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*De radioloog / behandelend arts heeft een behandelrelatie met de patiënt.
*De radioloog / behandelend arts wil eerder uitgevoerde radiologische onderzoeken betrekken om tot een beter en vollediger oordeel, verslag en advies te komen, dan zonder het geval zou zijn.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts raadpleegt de "tijdlijn radiologische onderzoeken"
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts krijgt de tijdlijn beschikbaar in zijn eigen werkomgeving als onderdeel van zijn workflow en geïntegreerd in het lokale patiëntendossier (EPD) én in het beeldendossier van de patiënt (PACS).
*De radioloog / behandelend arts ziet alle intern en extern uitgevoerde radiologisch onderzoeken eenmalig in de tijdlijn.
*De tijdlijn kan worden gefilterd of gesorteerd op datum, type onderzoek en zorginstelling.
*De radioloog / behandelend arts kan vanaf de tijdlijn beelden en verslagen ophalen.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenTijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn Data.png]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
====Transacties & Transactiegroepen====
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen tijdlijn data || Raadplegen tijdlijn data || BBS-TDR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen tijdlijn data || BBS-TDB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 2: Raadplegen Beelden==
===Doel en Relevantie===
====Patient journey====
(vervolg op Use case 1)

Longarts B raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken en haalt het onderzoek uit ziekenhuis A op.
Samen met de patiënt bekijkt ze de thoraxfoto uit ziekenhuis A en wat radioloog A daarop
heeft gezien. Ze besluit tot het aanvragen van een CT thorax om beter te bepalen wat er in de longen zit, en wat kan worden uitgesloten.

Radioloog B in ziekenhuis B beoordeelt de CT thorax die van patiënt X is gemaakt, raadpleegt de tijdlijn radiologische onderzoeken, ziet dat in ziekenhuis A recent een thoraxfoto is gemaakt en dat haar analyse en conclusie in het verlengde liggen van wat radioloog A heeft opgenomen in het verslag. Ze maakt het verslag van de CT thorax met haar bevindingen voor longarts B.

Op basis van al het aanvullend onderzoek stelt longarts B een diagnose en wordt besloten tot een
behandeling met radiotherapeutische bestraling. Patiënt X wordt hiervoor verwezen naar radiotherapeutisch instituut C. In radiotherapeutisch instituut C raadpleegt radiotherapeut C de tijdlijn radiologische onderzoeken. Zij maakt gebruik van de CT thorax van ziekenhuis B om de planning van de bestraling te maken. Patiënt X ondergaat in een aantal sessies een behandeling.

Patiënt X voelt zich na een periode van herstel veel beter en is voor een controle-afspraak bij longarts B.
Op basis van lichamelijk onderzoek besluit de longarts nog wel een controlefoto te laten maken. Radioloog B beoordeelt de nieuwe thoraxfoto in ziekenhuis B en vergelijkt deze met de eerdere thoraxfoto in ziekenhuis A. Ze stelt vast dat de eerder waargenomen afwijkingen zijn verdwenen. Patiënt X wordt ontslagen uit behandeling.

===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een of meerdere beelden wil ophalen.

====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het beeld / de beelden op.

====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet de opgehaalde beelden in zijn eigen werkomgeving.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.

===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_RaadplegenBeelden.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden.png]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
====Transacties & Transactiegroepen====
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Beelden || Raadplegen beelden || BBS-BR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen beelden || BBS-BB || PACS || Radioloog
|}

==Use case 3: Raadplegen Verslagen==
===Doel en Relevantie===
===Proces en Context (pre- en postproces)===
====Preproces====
*Use case 1
*De radioloog / behandelend arts ziet op de tijdlijn een eerder onderzoek waarvan hij een verslag wil ophalen.
====Proces====
*De radioloog / behandelend arts haalt het verslag op.
====Postproces====
*De radioloog / behandelend arts ziet het opgehaalde verslag in de eigen werkomgeving in eigen formaat.
*Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en een blik of klik van elkaar verwijderd.
===Bedrijfsrollen en UML activity diagram===
[[Image:Beeldbeschikbaarheid_Raadplegen_verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen.png]]
===Informatieoverdracht===
====Systemen & Systeemrollen====
====Transacties & Transactiegroepen====
====Samenhang bedrijfsrollen, activiteiten, transacties, systeemrollen en transactiegroepen====
{| class="wikitable"
|-
! Transactiegroep !! Transacties !! Systeemrol !! Systeem !! Bedrijfsrol
|-
| rowspan="2" | Raadplegen Verslagen || Raadplegen verslagen || BBS-VR || PACS/EPD || Radioloog/Behandelend arts
|-
| Beschikbaarstellen verslagen || BBS-VB || PACS || Radioloog
|}

==Note==
Ter uitbreiding van use case 2 en use case 3 moet het tevens mogelijk zijn om meer dan een enkel beeld en/of verslag tegelijk aan te merken om op te halen.

=Systemen & Systeemrollen=
In de beschikbaarstelling van beelden spelen een aantal systemen een rol:
*PACS/EPD van de raadplegende organisatie,
*PACS van de beschikbaarstellende, producerende organisatie

Deze systemen hebben verschillende systeemrollen:
*Vragend Systeem EPD / PACS
**TijdlijnDataRaadplegendSysteem (BBS-TDR)
**BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR)
**VerslagRaadplegendSysteem (BBS-VR)

*Beschikbaarstellend systeem PACS (producerende organisatie)
**TijdlijnDataBeschikbaarstellendSysteem (BBS-TDB)
**BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB)
**VerslagBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VB)

[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Tijdlijn_data.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Tijdlijn data]]
[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Beelden.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Beelden]]
[[Image:SystemenSysteemrollen_Raadplegen_Verslagen.png|Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]| Figuur: Beeldbeschikbaarheid Systemen & Systeemrollen Raadplegen Verslagen]]

=Procesrollen=
De standaard kent een aantal bedrijfsrollen, te weten:
{| class="wikitable"
|-
! Bedrijfsrol !! Activiteit
|-
| Radioloog || Vraagt externe onderzoeken op
|-
| Behandelend arts || Vraagt externe onderzoeken op
|}

=Aanvullende informatie=

==Aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van systemen==
===Eenheid van taal===
Voor de eenheid van taal wordt zo veel mogelijk [https://www.nictiz.nl/standaardisatie/terminologiecentrum/snomed-ct/ SNOMED] gebruikt.

===Afschermen van gegevens===

''Toestemmingverlening van de patiënt voor het beschikbaar stellen van radiologische beelden en verslagen over de ziekenhuisgrenzen heen wordt (impliciet) verkregen door de verwijzing, waarbij de patiënt betrokken is. Ten aanzien van de toegangsverlening is het uitgangspunt van de NVvR dat de huidige voorzieningen binnen het ziekenhuis, die onder toezicht en accreditatie staan van externe autoriteiten, zijn door te vertalen naar een ziekenhuisoverstijgend systeem met landelijke reikwijdte zoals de tijdlijn.''

'''''Elke radioloog en behandelend arts, die een behandelrelatie heeft met een patiënt, krijgt toegang tot de tijdlijn van radiologische beelden en verslagen''' van deze patiënt, met bijbehorende waarborgen en controles, waarbij de patiënt kan zien wie wat heeft geraadpleegd en eventuele uitzonderingen aangeven.''

''Radiologische beelden en verslagen reiken meestal verder dan één diagnose- of ziektebeeld, relevantie van een bepaald beeld en verslag is maar voor een deel a priori te bepalen en iedere situatie levert potentieel a posteriori andere relevante onderzoeken op. Dit ondersteunt de visie van de tijdlijn, waarmee de suboptimale werkwijze van een selectie van beelden en verslagen bij verwijzing van het ene naar het andere ziekenhuis kan worden verlaten.''

''De NVvR realiseert zich dat er sprake moet zijn van rechtmatige toegangsverlening, passend binnen wet- en regelgeving. Het leveren van veilige en goede zorg voor de patiënt zal echter altijd het leidende principe moeten zijn en blijven.''<ref name="Functionele eisen" />

===Tonen van informatie===
'''Moet hier iets gezegd worden over hoe beelden worden getoond (bijv ondersteuning van hanging protocols)?'''
'''Verslagen moeten getoond worden in huisformaat'''

Verschillende onderzoeken die gezamenlijk in een rapport verzonden zijn, dienen juist wel gezamenlijk als rapport getoond te worden.

===IHE-standaard===
De informatie-uitwisseling en workflow is gebaseerd op de [http://ihe.net/ Integrating the Healthcare Enterprise (IHE)] standaard.

===Informatie koppeling beeld en verslag===
Beelden en verslagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden<ref name="Kwaliteitsstandaard" />. Op de informatielaag wordt deze koppeling gerepresenteerd door de relatie tussen verslag en onderzoek: een onderzoek met de status “Afgerond” of “Gewijzigd” moet altijd een verslag bevatten. Voor spoedzorg kunnen beelden ook beschikbaar worden gesteld voor het onderzoek verslagen is. Op de applicatielaag zijn beeld, verslag en onderzoek gekoppeld door middel van een unieke ID (binnen de radiologie het accession number).

==Begrippenlijst==
<section begin=Begrippenlijst/>
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left; width:25%"|Begrip
!style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| ART-DECOR
| style="background-color: white;"| internationaal platform voor het ontwikkelen, vastleggen en beheren van informatiestandaarden voor de zorg.
|-
| style="background-color: white;"| EPD
| style="background-color: white;"| Elektronisch Patiënten Dossier
|-
| style="background-color: white;"| FO
| style="background-color: white;"| Functioneel Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| NEN
| style="background-color: white;"| NEderlandse Norm
|-
| style="background-color: white;"| NVvR
| style="background-color: white;"| Nederlandse Vereniging voor Radiologie[https://www.radiologen.nl]
|-
| style="background-color: white;"| PACS
| style="background-color: white;"| Picture Archiving and Communication System
|-
| style="background-color: white;"| TO
| style="background-color: white;"| Technisch Ontwerp
|-
| style="background-color: white;"| zibs
| style="background-color: white;"| Zorginformatiebouwstenen
|-
| style="background-color: white;" | Zorgverlener
| style="background-color: white;" | Zorgverleners zijn alle personen die een behandelrelatie met een patiënt kunnen hebben.
|}
<section end=Begrippenlijst/>

=Release notes=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
!style="text-align:left;"|Auteur(s)
!style="text-align:left;"|Titel
!style="text-align:left;"|Versie
!style="text-align:left;"|Datum
!style="text-align:left;"|Bron
!style="text-align:left;"|Organisatie
|-
| style="background-color: white;"| Wai-Lam Wong en Anne van der Kant
| style="background-color: white;"| Ontwerp Beelduitwisseling
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"| 9 juni 2022
| style="background-color: white;"| Handleiding Functioneel Ontwerp Informatiestandaard v1.0
| style="background-color: white;"| Nictiz
|}

=Paginahistorie=
{| class="wikitable" "cellpadding="10" width="100%"
! style="text-align:left;"|Versie
! style="text-align:left;"|Datum
! style="text-align:left;"|Omschrijving
|-
| style="background-color: white;"| 0.0.2
| style="background-color: white;"|9 juni 2022
| style="background-color: white;"| WIP
|}

=Referenties=
<references />

Bestand:Beeldbeschikbaarheid RaadplegenTijdlijn data.png

2022-06-23T09:18:43Z

Wai-Lam Wong: UC Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn data

== Beschrijving ==
UC Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Tijdlijn data

Bestand:Beeldbeschikbaarheid OpvragenTijdlijnData.png

2022-06-23T09:18:36Z

Wai-Lam Wong: Wai-Lam Wong heeft een nieuwe versie van Bestand:Beeldbeschikbaarheid OpvragenTijdlijnData.png geüpload

== Beschrijving ==
UC Beeldbeschikbaarheid Opvragen Tijdlijn Data

Bestand:Beeldbeschikbaarheid Raadplegen verslagen.png

2022-06-23T09:06:01Z

Wai-Lam Wong: UC Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen

== Beschrijving ==
UC Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Verslagen

Bestand:Beeldbeschikbaarheid OpvragenVerslagen.png

2022-06-23T09:05:53Z

Wai-Lam Wong: Wai-Lam Wong heeft een nieuwe versie van Bestand:Beeldbeschikbaarheid OpvragenVerslagen.png geüpload

== Beschrijving ==
UC Beeldbeschikbaarheid Opvragen Verslagen

Bestand:Beeldbeschikbaarheid RaadplegenBeelden.png

2022-06-23T09:05:05Z

Wai-Lam Wong: UC Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden

== Beschrijving ==
UC Beeldbeschikbaarheid Raadplegen Beelden

Bestand:Beeldbeschikbaarheid OpvragenBeelden.png

2022-06-23T09:04:52Z

Wai-Lam Wong: Wai-Lam Wong heeft een nieuwe versie van Bestand:Beeldbeschikbaarheid OpvragenBeelden.png geüpload

== Beschrijving ==
UC Beeldbeschikbaarheid Opvragen Beelden